ح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر تعداد ردیف دانه در بلال 58
4-5- مقایسه سطوح دستورزی از نظر تعداد دانه در بلال 59
4-6- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر تعداد دانه در بلال 60
4-7- مقایسه سطوح دستورزی از نظر وزن هزار دانه 62
4-8- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر وزن هزار دانه 62
4-9- مقایسه سطوح دستورزی از نظر عملکرد دانه 64
4-10- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر عملکرد دانه 64
4-11- مقایسه سطوح دستورزی از نظر طول بلال 69
4-12- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر طول بلال 69
4-13- مقایسه سطوح دستورزی از نظر ماده خشک بلال 71
4-14- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر ماده خشک بلال 71
4-15- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر ماده خشک پوست بلال 72
4-16- مقایسه سطوح دستورزی از نظر ماده خشک محور بلال 74
4-17- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر ماده خشک محور بلال 74
4-18- مقایسه سطوح دستورزی از نظر ماده خشک دسته بلال 76
4-19- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر ماده خشک دسته بلال 76
4-20- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر عملکرد بیولوژیک 78
4-21- مقایسه سطوح دستورزی از نظر شاخص برداشت 80
4-22- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر شاخص برداشت 80
4-23- مقایسه سطوح دستورزی از نظر شاخضص سطح برگ 85
4-24- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر شاخص سطح برگ 85
4-25- مقایسه سطوح دستورزی از نظر درصد نیتروژن دانه 87
4-26- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر درصد نیتروژن دانه 87
4-27- مقایسه سطوح دستورزی از نظر درصد پروتئین دانه 89
4-28- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر درصد پروتئین دانه 89
4-29- مقایسه سطوح دستورزی از نظر نیتروژن جذب شده 90
4-30- مقایسه سطوح دستورزی از نظر میانگین کلروفیل بوته 92
4-31- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر میانگین کلروفیل بوته 92
فهرست جداول
عنوان صفحه
3-1- نقشه طرح آزمایشی 46
3-2-ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک محل آزمایش (باجگاه) 47
4-1 نتایج تجزیه واریانس عملکرد و اجزای عملکرد ذرت 53
4-2-تأثیر سطوح نیتروژن و دستورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت 54
4-3-برهمکنش سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت 55
4-4- نتایج تجزیه واریانس برخی خصوصیات زراعی ذرت 66
4-5- تأثیر سطوح نیتروژن و دستورزی بر برخی ویژگیهای زراعی ذرت 67
4-6- برهمکنش سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی بر برخی ویژگیهای زراعی ذرت 68
4-7- نتایج تجزیه واریانس برخی خصوصیات ذرت 81
4-8- تأثیر سطوح نیتروژن و دستورزی بر برخی ویژگیهای زراعی ذرت 82
4-9- برهمکنش سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی بر برخی ویژگیهای زراعی ذرت 83
5-9- جدول همبستگی 93
فصل اول
مقدمه
فصل اول
مقدمه
1-1- اهمیت ذرت
با افزایش روز افزون جمعیت در کره خاکی و نیاز به افزایش عملکرد گیاهان زراعی، تأمین مواد غذایی از جمله برنامه‌های وسیع و دامنه‌داری است که باعث شده پژوهشگران در این زمینه پژوهشهای جدیدی را دنبال کنند (ایوانز، 1377) . تولید غذا از گیاهان زراعی برای بقای انسان و سایر موجودات زنده امری حیاتی است، به طوری که حدود 70 درصد غذای جمعیت جهان مستقیماً از گیاهان زراعی بدست می‌آید (تییر و پیت، 1372). دوسوم از ماده خشک قابل مصرف انسان را غلات تشکیل می‌دهند که 54 درصد از آن به گندم، برنج و ذرت1 اختصاص دارد (ایوانز، 1377) . تقریباً 55 درصد از پروتئینها، 15 درصد چربیها، 70 درصد کروهیدراتها و به طور کلی 55-50 درصد کالری مورد نیاز انسان در دنیا بوسیله غلات تأمین میشود (نورمحمدی و همکاران، 1376).
از نحوه ورود ذرت به ایران و سابقه کاشت آن اطلاع مستندی در دست نیست. احتمالاً ذرت برای اولین بار توسط پرتغالی‌ها از طریق آب‌های جنوب وارد کشور شده است (علییاری، 1373). کشت ذرت دانه‌ای در ایران تا سال 1350 به صورت پراکنده و در بین سایر زراعت‌های اصلی صورت گرفته است. در سال 1353 سطح کشت این محصول به صورت علوفه و دانه برابر 22 هکتار و متوسط عملکرد دانه آن 2/5 تن در هکتار بوده است (رسولاف، 1376). بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و قبل از شروع برنامه پنج سال اول روند افزایش سطح زیرکشت کند بود، به طوری که در سالهای 1358 و 1359 سطح زیرکشت به ترتیب تا میزان 10 هزار و 8 هزار هکتار کاهش یافت ولی از سال 1360 به بعد تغییراتی در سطح زیرکشت رخ داد، به طوری که از 15 هزار هکتار سطح زیرکشت ذرت در آن سال، سطح زیر کشت به 120 هزار هکتار در سال 1374 افزایش پیدا کرد (فائو2، 1995).
کشت ذرت در استان فارس، از سال 1349 در سطح پنج هکتار در شهرستان فسا شروع و سپس در سال 1352 با همکاری کارشناسان ذرت از یوگسلاوی و رومانی در سطح 100 هکتار، ارقام هیبرید توسعه یافت (مدیریت هماهنگی و برنامه و بودجه سازمان کشاورزی استان فارس، 1372). از سال 1362 به بعد با حمایت‌های دولتی، سطح زیر کشت آن افزایش یافت. بر طبق آمار موجود در استان فارس سطح زیرکشت ذرت دانه‌ای در سال زراعی 88ـ1387 برابر با 50366 هکتار، کل ذرت دانه‌ای تولید شده برابر با 04/423042 تن و عملکردی برابر با 36/8399 کیلوگرم در هکتار می‌باشد که نیمی از ذرت کشور را تولید می‌کند.
توسعه سطح زیر کشت و افزایش عملکرد این محصول اساسی، به منظور تأمین مادهی اولیه مواد خام غذایی انسان، معادل 25ـ20 درصد، خوراک دام و طیور 75ـ70 درصد، مواد خام صنایع غذایی و صنعتی معادل 5 درصد، برای تولید نشاسته، روغن، کنجاله، گلوتن خوراکی و غیره از اولویت‌های کار وزارت کشاورزی بوده است (رسولاف، 1376). با ظهور فناوری زیستی، به نظر می‌رسد که دورگه‌هایی از ذرت برای مصارف صنعتی ویژه پدید آید ( امام و ثقهالاسلامی، 1384).
1-2- گیاهشناسی ذرت
ذرت که در آمریکای شمالی به نام Corn شناخته می‌شود، یکی از سه غله اصلی جهان است (تولن آر3 و دییر4، ‌1999). ذرت پس از گندم و برنج، مهم‌ترین ماده‌ی غذایی دنیا را تشکیل می‌دهد (امام، 1386). اگر چه در مورد منشأ و تکامل اولیه‌ی ذرت توافق کمی وجود دارد، اما توافق کلی بر آن است که ذرت ابتدا نزدیک به 7000 تا 10000 سال پیش در جنوب مکزیک اهلی شده است. پس از اهلی شدن، ذرت به سرعت در آمریکای شمالی و جنوبی انتشار یافته و پس از سکونت اروپائیان در شمال شرقی ایالات متحده و جنوب کانادا به آنجا رسیده است. پس از کشف آمریکا توسط اروپایی‌ها، ذرت به سرعت در سرتاسر اروپا پراکنده شد و از آنجا به سایر نقاط جهان انتشار یافت (امام و ثقهالاسلامی، 1384).
ذرت گیاهی رشد محدود و یکساله بوده که برگ‌های بزرگ، بلند و کشیده (تقریباً با پهنای 1 به 10 در مقیاس طول) به صورت متناوب در طول یک ساقه مستحکم تولید می‌شوند. ویژگی متمایز این گیاه علفی، مجزا بودن اندام نر و ماده روی یک بوته می‌باشد. بر خلاف سایر گیاهان علفی که گلهای کامل تولید می‌کنند، ذرت تولید گلآذین نر5 کرده که در قسمت بالای گیاه به وسیله نقطه نموی انتهایی ساقه6 تولید می‌شود؛ و گلآذین ماده7 از رشد جوانه جانبی از محورهای برگ نمایان می‌شود. این گیاه تکلپه و متعلق به خانواده گندمیان می‌باشد. گلآذین نر به صورت یک خوشه آویزان تولید جفت سنبلک‌هایی می‌کند که هر کدام دربرگیرندهی یک گلچه بارور و یک گلچه عقیم می‌باشد. گلآذین ماده، به صورت یک سنبله تولید کننده جفت سنبلکهایی است که به صورت بسیار متراکم بر روی محور بلال8 قرار گرفته‌اند. هر کدام از سنبلک‌های ماده شامل دو گلچه بارور بوده که یکی از تخمدان‌های دو گلچه بارور تشکیل دانه بالغ شده ذرت را می‌دهد؛ میوه منفرد ذرت از نظر گیاهشناسی یک گندمه است؛ میوه خشکی که شامل یک بذر منفرد بوده و به بافت داخلی میوه (دیواره تخمدان) چسبیده است (امام، 1386).
ذرت از لحاظ فتوسنتزی گیاهی چهار کربنه (C4) است و گرچه دامنه سازگاری آن گسترده است، ولی در اقلیم‌های گرمسیری رشد بهتری می‌کند. ذرت از جمله گیاهانی است که عملکرد دانه آن در عرض‌های جغرافیایی بالاتر از خاستگاه خویش، زیاد‌تر می‌باشد. این موضوع بیانگر توسعه‌ی اقتصادی و استفاده‌ی بیشتر از نهاده‌ها در تولید این محصول در عرض‌های جغرافیایی بالاتر است (امام، 1386).
پتانسیل عملکرد ذرت در واحد سطح به گونه ای است که برداشت 15 تا 20 تن دانه در هکتار در سطح تجاری رایج می باشد (تولنآر و دییر، 1999). به دلیل استعداد زیاد در تولید دانه، ذرت را “پادشاه غلات” نامیده‌اند (امام، 1386). ذرت دارای تنوع فوقالعاده‌ای از لحاظ فرم، کیفیت و عادت رویش است و تنها از نظر اندازه دانه بین ارقام ذرت بیش از 50 بار تفاوت وجود دارد. دانه‌ها ممکن است از سخت و شیشه‌ای تا نرم و آردی و به رنگ‌های بسیار گوناگون دیده شوند. ذرت دارای مواد قندی و نشاسته‌ای زیاد بوده و علاوه بر نشاسته دارای مقدار زیادی اسید‌های آمینه می‌باشد (آرنون9، 1972).
1-3- نگرشی بر روابط مبدأ-مقصد در ذرت
بهبود عملکرد در جریان به نژادی گیاهان زراعی با تجمع ماده خشک در دانه همراه بوده است. به علاوه با تغییر تسهیم10 ماده خشکی که محصول فتوسنتز بوده، عملکرد دانه افزایش یافته است. بنابراین رهیافت‌های مربوط به بهبود عملکرد دانه شامل افزایش تسهیم به دانه، تأخیر پیری برگ و افزایش طول دوره پر شدن دانه بوده است. کربوهیدرات‌های مورد استفاده در دانه از فتوسنتز جاری و انتقال ذخایر ذخیره شده به طور موقت در ساقه‌ها، برگ‌ها، چوب بلال و پوسته‌های بلال تأمین می‌شود (امام و ثقهالاسلامی، 1384).
تغییر در نسبت مبدأـمقصد فیزیولوژیک در ذرت می‌تواند به میزان زیادی روی ذخایر ساقه پس از گلدهی، اثر بگذارد. به عنوان مثال، وزن خشک ساقه و ذخایر آن در اثر برگزدایی پس از ظهور کاکل، کاهش پیدا می‌‌کند (ادمیدز11 و لافیت12، 1993). وقتی قابلیت تولید مبدأ13 کم شود، ابتدا مواد قابل انتقال مجدد14 از سایر اندام‌ها از جمله ساقه، به طرف مقصد15 حرکت می‌کنند. این عمل تا وقتی که این ذخایر کم شده و یا انتقال بیشتر آن‌ها ممکن نباشد، ادامه پیدا می‌کند (مصطفوی16 و کراس17، 1990). در یک آزمایش حذف تعدادی از برگ‌های ذرت تا حدودی باعث افزایش تولید مواد پرورده شد که نیاز تمام مقصد‌های فیزیولوژیک، توسط برگ‌های باقی مانده تأمین گردید (امام و نیکنژاد، 1373).
تسهیم مواد پرورده به دانه به وسیله مبدأ و مقصد تحت تأثیر قرار گرفته و به وسیله ارتباطات آوندی، ظرفیت ذخیره بافت‌های غیردانه‌ای و نیاز‌های رقابتی بر سر نیتروژن مورد نیاز بافت‌ها تنظیم می‌شود. شواهد تجربی حاکی از آن است که انتقال در آوند آبکش ممکن است تا فاصله زیادی صورت گیرد، هر چند هر مقصد به طور معمول توسط مبدأ نزدیک به آن تأمین می‌شود. پس از گردهافشانی رابطه بین مبدأـمقصد مهمترین تأثیر را بر تولید ذرت می‌گذارد. بدین معنی که رشد دانه غالبیت پیدا می‌کند و وجود یک حد آستانه برای تشکیل یک بلال بارور ضروری است که در

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مقاله درموردهورمون رشد، عوامل خطر، دوسوگرا
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید