همکاران، 1383).
2-8-عناصر غذایی پر مصرف (ازت ، فسفر ، پتاس )
2-8-1- نیتروژن
نیتروژن (N) یکی از مهم‌ترین عناصر غذایی و عامل کلیدی در دستیابی به عملکرد مطلوب در محصولات زراعی می‌باشد. نیتروژن در گیاهان بالاترین غلظت را داشته وگلوگاه رشد است و نقش مهمی‌در افزایش عملکرد دارد، به طوری که کمبود آن بیش از سایر عناصر غذایی عملکرد را محدود می‌کند. مهم‌ترین روش تأمین نیتروژن مورد نیاز کشاورزی، استفاده از کودهای نیتروژنه است. بنابراین استفاده‌ی مناسب از کودهای نیتروژنه برای افزایش تولید محصول و افزایش کارایی نیتروژن، از مهم‌ترین مباحث روز می‌باشد (بینام، 1382؛ملکوتی و همایی، 1383؛ هلا20 و همکاران 2005). به کارگیری روش های جدید مدیریتی که بر اساس افزایش کارآیی نیتروژن و آب استوار باشد، می‌تواند علاوه بر افزایش کمی‌و کیفی تولیدات کشاورزی(IFA ،2007) سبب ارتقای سطح سلامت جامعه شود و در این بین، انتخاب نوع، مقدار و زمان مصرف صحیح کود می‌تواند در افزایش کارآیی بسیار مؤثر باشد.
2-8-2-پتاسیم
پتاسیم فراوان‌ترین عنصر غذایی در 15 سانتی متری بخش بالایی خاک است. اما این شرایط لزوماً بدان معنا نیست که پتاسیم قابل دسترس‌ترین عنصر برای گیاه است. زیرا مقدار پتاسیم قابل دسترس برای گیاه به میزان پتاسیم موجود در بخش قابل دسترس (محلول و تبادلی ) بستگی دارد. به رغم آنکه پتاسیم جزو عناصر مژثر در ساختمان گیاهی نبوده و عمدتاًٌ نقش کاتالیزوری دارد، نیاز پتاسیمی‌بعضی از گیاهان حتی از نیتروژن نیز بیشتر است (ملکوتی، 1387). به طور کلی 90تا 98 درصد کل پتاسیم خاک به شکل غیر قابل جذب، 1 تا 10 درصد به صورت قابل جذب کند و 1/0 تا 2 درصد به گونه‌ی قابل جذب سریع می‌باشد (تیسدال21و همکاران،2003).
2-8-3- فسفر
فسفر یکی از مهم‌ترین عناصر مورد نیاز در تولید محصول به شمار می‌آید. فسفر در کلیه‌ی فعالیت‌های بیوشیمیایی، ترکیبات انرژی‌زا و سازوکار انتقال انرژی دخالت دارد. فسفر جزئی از پروتئین سلول بوده، به عنوان بخشی از پروتئین هسته و غشای هسته است. این عنصر در جوانه زنی گلها، تشکیل میوه، تسریع رسیدن آن، افزایش رشد رویشی درخت، بزرگ شدن اندازه‌ی درخت و افزایش کیفیت میوه نقش دارد (ملکوتی و همکاران ،1379).
2-9- روش های مصرف کودهای پر مصرف
مصرف مؤثر کود شامل تصمیم گیری های درست در مورد انتخاب عناصر غذایی، تعیین میزان هر یک از عناصر غذایی مورد نیاز، نوع کود یا حامل کود، نحوه‌ی استعمال کود و نهایتا ً زمان مصرف کود می‌باشد (شاهوی ، 1385). روش‌های مصرف کود به عوامل متعددی من جمله درجه‌ی حلالیت کودها، زمان نیاز درختان، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک ها، کیفیت آب آبیاری و … بستگی دارد. از میان روش‌های مصرف می‌توان روش پخشی سطحی، محلول پاشی، تزریق به تنه‌ی درختان، آب کودها و چالکود نام برد (واعظی، ملکوتی و رسولی، 1378).
2-9-1- روش پخش سطحی
مهم‌ترین مشکل در مصرف خاکی یا پخش سطحی کودهای با حلالیت کم، افزایش سطح تماس با خاک و در نهایت تثبیت آن به وسیله‌ی کربنات‌ها و رس های خاک است. این پدیده مخصوصا ً در مورد کودهای فسفره، سولفات پتاسیم، سولفات آهن و سولفات روی بیشتر صدق می‌کند (ملکوتی، طباطبایی، 1380).
2-9-2- روش محلول پاشی
کاربرد این روش زمانی مؤثر است که گیاه نتواند مواد غذایی مورد نیاز خود را از خاک جذب نماید و یا امکان مصرف خاک وجود نداشته باشد. این روش فقط بخشی از نیاز غذایی گیاه را تأمین می‌کند و نمی‌تواند جایگزین مصرف خاکی (پایه) کودها قرار گیرد (پیرمرادیان، 1376). برای درختان میوه و غلات نیز در هنگام رشد و نمو میوه ها و دانه ها، محلول پاشی عناصر غذایی نتیجه‌ی مثبتی خواهد داشت (مرسچنر22، 1995) .
2-9-3- روش تزریق به تنه‌ی درختان
روش تزریق عناصر غذایی به تنه‌ی درختان در قدیم مرسوم بوده، بدین صورت که سوراخی در داخل تنه‌ی درخت ایجاد و با قرار دادن لوله ای در داخل سوراخ عناصر غذایی داخل لوله به تدریج توسط گیاه جذب می‌شد. بعضی اوقات به جای محلول غذایی کپسول‌هایی که حاوی عناصر غذایی و یا سموم و غیره بودند در همین سوراخ های تنه‌ی درخت جایگذاری و حتی میخ هایی که با سطح روی (zn) پوشش داده شده، به تنه‌ی درخت کوبیده می‌شود. تزریق با فشار بالا به تنه‌ی درخت اخیرا ً در دنیا مطرح و در ایران نیز برای اولین بار توسط رئیسی در اصفهان (ملکوتی و طباطبایی ،1380) ودردماوند و کافی(1384) در فضای سبز شهر تهران و کرج اجرا گردیده است.
2-9-4- روش چالکود
چالکود یا جایگذاری موضعی یکی دیگر از روش‌های کود‌دهی در درختان میوه است که اخیرا ً طی تحقیقاتی اثرات مفید آن در اصلاح اختلالات تغذیه‌ای درختان‌سبب تأیید شده‌است (سمر، 1377و رسولی، 1378). چالکود بهترین روش برای مصرف بهینه‌ی کود می‌باشد. با اعمال این روش مشکل تغذیه‌ای باغ‌ها حل و کیفیت میوه ها نیز بهبود یافته است.
2-9-4-1- چالکود و تأثیر در تسهیل جذب عناصر غذایی
به دلیل حضور آهک فعال در خاک های آهکی، زیادی بی کربنات در آب های آبیاری، کمی‌مواد آلی، مصرف غیر صحیح (پخش سطحی) کود در سایه انداز درختان، با عنایت به کمی‌تحرک اکثر کودهای مصرفی به خصوص کودهای فسفاته و ریز مغزیها و عدم رعایت مصرف بهینه کود و آب، درختان میوه در کشور عمدتا ً دچار انواع کمبود ها هستند. از این رو بیان روش صحیح کود‌ دهی در باغ‌های میوه اولویت خاصی یافته است و در رابطه با آن پژوهش های متعددی انجام پذیرفته است (ملکوتی و همکاران، 1377، سمر، 1377، وزیری و شریعتی، 1377؛ ملکوتی، 1375). محاسن استفاده از چالکود برای جایگزینی موضعی کودها را می‌توان چنین خلاصه نمود ( ملکوتی وسمر ،1378).
• گرایش درخت به ارسال و رشد ریشه ها برای رسیدن به محل چالکود و استفاده‌ی بهینه از عناصر غذایی .
• در روش چالکود، به دلیل تهویه‌ی مطلوب، ریشه ها از رشد بهتری برخوردار بوده و رنگ ریشه‌ها فعال، سفید و خوش رنگ و با تراکم فراوان خواهد بود.
• راندمان و کارآیی مصرف کود در روش چالکود، به مراتب بیشتر از روش پخشی سطحی کود است، چون ریش ها مستقیما ً غذای مطلوب خود را تأمین می‌کنند و غذایی سالم تا چندین سال زحمت در اختیار درخت خواهد بود.
• در روش چالکود، نیاز به پای بیل درختان میوه که علاوه بر صرف هزینه‌ی زیاد، به دلیل از بین بردن ریشه‌های فعال درخت، زیان‌هایی نیز به درخت وارد می‌کند را کاهش دهد.
از آنجایی که درخت میوه گیاهی است دائمی، هر سال تراکم ریشه در حوالی منطقه‌ی چالکود بیش از پیش افزایش یافته، تماس ریشه با این منطقه‌ی غنی از کود افزایش می‌یابد (ملکوتی و همایی، 1373). اگر مصرف کودهای شیمیایی همراه با گوگرد، مواد آلی و بیولوژیک به صورت صحیح جایگذاری گردد، دیگر شاهد عملکرد پایین در باغ‌های میوه نخواهیم بود (سمر،1377، صفاری،1379). وضعیت نیتروژن بوته کیوی روی میزان صدمه وارده در اثر کمبود اکسیژن در ناحیه‌ی ریشه و سرعت بهبود آن مؤثر می‌باشد و بوته‌هایی که با کمبود نیتروژن مواجه بودند، نسبت به کمبود اکسیژن در ناحیه‌ی ریشه حساس‌تر از بوته‌هایی بوده‌اند که به اندازه‌ی کافی به آنها کود نیتروژنه رسیده بود (اسمیت و میلر، 1991).
هنگامی‌که استثنائاً مقادیری زیاد از کود مخلوط (ده تن در هکتار مخلوط ازت، فسفر، پتاس،12-10-10 ) به کار برده شد تا سطوح نمک در ناحیه‌ی ریشه بالا برده شود (هدایت الکتریکی خاک بیش از دو دسی زیمنس در 25درجه‌ی سانتی گراد) تعداد جوانه‌هایی که در بهار توسعه‌یافته بودند، همین‌طور تعداد گل و رشد ریشه به طور چشمگیری افزایش یافت (اسمیت و میلر، 1991). غلظت نامناسب پتاسیم، میزان فعالیت های فیزیولوژی و فتوسنتز را در درختان میوه کاهش می‌دهد که به سهم خود غلظت مواد قندی را پایین می‌آورد (افخمی‌و ملکوتی، 1379).
یکی از علل اساسی پایین ‌بودن عملکرد هکتاری در باغ‌های میوه کشور با بافت سنگین در این است که متأسفانه کودها به صورت نامتعادل مصرف شده و جایگذاری آن ها با پابیل(سطحی ) انجام می‌گیرد. در حالی که اگر مصرف کودهای شیمیایی همراه با گوگرد، مواد آلی و بیولوژیک به صورت صحیح جایگذاری گردد، دیگر شاهد عملکرد پایین در باغ های میوه نخواهیم بود (سمر، 1377، صفاری، 1379).
در آزمایشهای مزرعه‌ای، بین فسفاتهای آمونیوم و اسید فسفریک از یک طرف و با سوپر فسفات ها از سوی دیگر، تفاوت عمده‌ای از نظر تأمین فسفر برای گیاه دیده نشده‌است (هاگین و توکر،1982).
2-10- کیفیت در زمان برداشت
امروزه کیفیت غذائی محصولات کشاورزی مورد توجه بسیاری از محافل تحقیقاتی جهان است، به خصوص از آن جهت که استفاده بیرویه از کودهای شیمیایی، علف کشها،حشره کشها وغیره از کیفیت محصولات کشاورزی میکاهند (اسامی‌و همکاران، 2003؛ برن و پرسکوت، 2002). هدف از این بررسی ارزیابی نیاز عناصر غذایی درخت کیوی و نحوه‌ی تغذیه مشخص گردد که چطور می‌توان نیازهای تغذیه‌ای را به منظور افزایش کمی‌و کیفی تحت تأثیر قرارداد و این اطلاعات برای رسیدن به‌یک برنامه‌ی کودی مناسب باید چگونه تفسیر گردند تا هرچه بیشتر یارویاور باغداران پرتلاش کشور باشیم. از آنجائیکه درخت میوه گیاهی است دائمی، هر سال تراکم ریشه در حوالی منطقه چالکود بیش از پیش افزایش یافته، تماس ریشه با این منطقه غنی از کود افزایش می یابد (ملکوتی و همایی 1373).
اگر مصرف کودهای شیمیایی همراه با گوگرد ، مواد آلی و بیولوژیک به صورت صحیح جایگذاری گردد، دیگر شاهد عملکرد پایین در باغهای میوه نخواهیم بود(سمر1377.صفاری 1379). برای بزرگ شدن میوه وجود پتاسیم ضروری است (فیشر وهمکاران،1982). کمبود پتاسیم میتواند روند تعرق را در درخت سیب مانند سایر درختان کاهش دهد (چیلدرس وکوارا،1935). اگرمصرف ازت در طول فصل رشد خیلی دیر وبعد از توقف رشد انجام شود، در این صورت نیازهای ذخیره ای ازت در گیاه بدون اثرات نامطلوب مصرف دیر هنگام ازت تامین میشود (هینیک،1934).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق رایگان با موضوعشخص ثالث، امام صادق، اکل مال به باطل
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید