– گیاه‌شناسی کیوی
این گیاه از تیره اکتینیدیاسه(Actinidiaceae) و جنس اکتینیدیا (Actinidia) است. کیوی دارای ده گونه مختلف است و از لحاظ تجاری دارای اهمیت جهانی است. از بین این ده گونه هفت گونه آن به عنوان گیاه زینتی و سه گونه آن برای تولید میوه مورد استفاده قرار میگیرد که شامل Actinidiachinensis،A.arguta و A.polygama است (بولدینگ11 و همکاران، 2000). درکشور ما رقمهای مختلفی از گونه A.deliciosa نظیر هایوارد، برونو، مانتی و آبوت کشت میشود (محمدیان و همکاران 1378). گلهای کیوی بزرگ، سفید و جذاب هستند و بطور کامل شکوفا میشوند. میوه کیوی سته و از یک تخمدان چند برچهای منشاء میگیرد. رشد میوه و افزایش اندازه آن از زمان گردهافشانی تا رسیدن به وزن 120 گرم حدود 160 روز به طول میانجامد (سیمور12 و همکاران، 1997). هر چند زمان رسیدن میوه رقمهای مختلف کیوی با هم متفاوت است، ولی به‌طور کلی میوه تمام رقمها در فاصله زمانی نیمه آبان تا نیمه آذر میرسند (محمدیان و همکاران، 1378).
2-4- واریته‌های معروف کیوی
2-4-1- رقم هایوارد
درشت‌ترین و بازار پسند‌ترین رقم کیوی است و حدود 96 درصد محصول کیوی جهان از این رقم است و از کیوی‌های صادراتی محسوب می‌گردد. بدون شک هایوارد بهترین رقمی‌است که تاکنون کشت شده ‌است. میوه ها بزرگتر از استاندارد و شکل اندازه‌ی آن ها کاملا ً یکنواخت موزون، و بازار پسند است. این واریته نسبتاً دیرگل و دارای خاصیت انبارداری طولانی می‌باشد. از نظر عطر و طعم از سایر ارقام برتری دارد و از آن جایی که شکوفه‌های آن دیر باز می‌شوند، امکان اینکه از سرما صدمه ببینند بسیار کم است. رنگ میوه قهوه‌ای مایل به سبز کم رنگ است که با کرک های ابریشم مانند پر پشتی پوشیده شده‌اند. گل های آن کاملا ً درشت بوده و شکوفه‌ها بر روی شاخه به خوبی باقی می‌مانند. متوسط وزن این میوه در زلاند‌نو تا 100گرم گزارش شده ولی یادداشت برداری‌های سال اخیر در شمال ایران متوسط وزن این میوه را 84 گرم با طول 7/2 و عرض 6/4سانتی متر نشان داده است. بدیهی است که این اختلاف را می‌توان در نارسایی های واریته، شرایط اقلیمی‌و نوع خاک جستجو نمود (شیراوند، 1392).
2-4- 2- رقم برنو
برنو از نظردرشتی میوه بعد از واریته هایوارد قرار دارد. میوه ها کشیده تر و اغلب ریز بوده وتعداد کمی‌میوه درشت در یک محصول سالیانه مشاهده می‌گردد. در مقابل سرما نسبت به واریته هایوارد مقاوم تر است و در برابر سرما تا 18- درجه را تحمل می‌کند. در شمال ایران متوسط وزن میوه آن 72 گرم با عرض 3/4 وطول 7سانتی متر گزارش شده‌است. رنگ پوست در این واریته از انواع دیگر تیره‌تر است ودرکمپوت سازی برش های پوست وبدون خرد شدگی تولید می‌نماید. دراز‌ترین کیوی وشبیه خیار وپر کرک وقهوه‌ای رنگ است (شیراوند، 1392).
2-4- 3- رقم آبوت
این واریته نسبت به سایر واریته‌ها، دارای محصول بیشتری است، ولی میوه آن نسبت به دو واریته هایوارد و برنو کوچکتر است، رقم پرمحصول، زودرس ،پوست میوه حاوی کرکهای بسیارنرم بوده وبرای صادرات مناسب نمی‌باشد و مصرف محلی دارند. به دلیل ظهورشکوفه‌های زودرس، ریزش کرک درموقع برداشت وجابجایی محصول بیشترشهرت بیشتری ودرمیان باغداران پیدا نموده است. در شمال ایران وزن متوسط میوه آن 58 گرم با طول 7 وعرض 4 سانتی متر گزارش شده ‌است (شیراوند، 1392).
2-4-4- رقم مانتی
ازارقام دیرگل بوده وکمترتحت تأثیرسرمای دیررس بهاره قرارمیگیرد. امامحصول بیشتری تولید می کند. میوه کوچک بوده ورواج بیشتری نیافته است. در شمال ایران وزن متوسط میوه آن 68 گرم با طول 8/6 وعرض 2/4 سانتی متر گزارش شده‌است (شیراوند، 1392).
2-4-5- واریته آلیسون
این رقم ویژگی‌های شبیه آبوت دارد اما محصول کمترتولید می‌کند و بدین علت رواج بیشتری نیافته است ومیوه ریزتری نسبت به دیگرواریته‌ها تولیدمی‌کند (شیراوند، 1392).
2-4-6- رقم گراسی
از شهرت کمتری برخوردار است وبرخی آن را همان برونو می‌دانند (شیراوند، 1392).
2-5- شرایط تولید کیوی
گیاه کیوی از ارتفاع زیر صفر (در شمال ایران) تا 2000 متری از سطح دریا میتواند کشت شود. ضمن اینکه مقاومت گیاه کیوی به تغییرات دما و دمای زیر صفر درجه سانتیگرادبیشتر از مرکبات است، اما گلهای کیوی به سرما حساسیت بیشتری نسبت به گلهای مرکبات دارند. یخبندان پاییزی تولید غنچه گیاه را در فصل بهار به تاخیر میاندازد. هرگاه سرما پس از گلدهی اتفاق افتد، مانع از تشکیل میوه خواهد شد (شیخی 1384). گیاه کیوی در مناطقی که میزان باران سالیانه آن در فصل بهار و تابستان کمتر از 500 میلی لیتر نباشد، خوب رشد میکند.تابش یا عدم تابش نور آفتاب به درخت کیوی تاثیر زیادی در رشد و باردهی آن دارد. چنانچه مقدار باردهی درختان کیوی که در سایه قرار دارند کمتر از درختانی است که در معرض نور خورشید هستند (استریک13، 2005).
خاکی که کیوی در آن کاشته میشود میبایست pH حدود 5/6-5/5 داشته باشد و نسبت به آب و هوا نفوذ پذیر باشد تا ریشههای گیاه به راحتی در آن نفوذ کنند.بهترین خاک برای کیوی خاکهای شنی و هوموسدار است (استریک، 2005). شاخههای درختان کیوی ترد و شکننده است ودر اثر وزش باد جابجا میشوند و روی همدیگر افتاده و میشکنند، میوههای کیوی نیز در اثر برخورد شاخهها ساییده شده و لکهدار یا خراب میشوند، لذا در مناطق باد خیز احداث باد شکن برای جلوگیری از آسیبهای ناشی از وزش باد به درختان کیوی امری ضروری است.با توجه به شرایط مورد نیاز کیوی، سواحل جنوبی دریای خزر دارای آب و هواو شرایط اقلیمی مناسب برای پرورش گیاه کیوی است. میزان بارندگی و رطوبت نسبی بالا،عدم وجودیخبندانهای طولانی در فصل زمستان،هوای معتدل بهار و پاییز و هوای گرم تابستان و عدم وزش بادهای شدید باعث شده‌است که گیاه کیوی در این منطقه به خوبی سازگار شود، اما خاکهای این منطقه عموماً فقیر است که باید با کودهای حیوانی و شیمیایی تقویت شوند (شیخی، 1384؛محمدیان و همکاران، 1378).
2-6- ارزش غذایی میوه
در سالهای اخیر کارشناسان علم تغذیه پی بردند که مصرف روزانه میوهها و سبزیها سبب کاهش خطرات بیماریهای مانند سرطان، قلب، کبد و ریوی میشوند. این اثرهای مفید مصرف آنها را به آنتیاکسیدانهای مختلف میوه و سبزی نسبت میدهند که شامل پلی فنول، آسکوربیک اسید (ویتامین C)، کارتنوئیدها و فلاونوئیدها است (کاربونارو14 و همکاران،2002). ترکیبات آنتیاکسیدانی اولین خط دفاعی در برابر آسیب رادیکالهای آزاد هستند که برای حفظ سلامت و ساختار سلول ضروری میباشند. این ترکیبات رادیکالهای آزاد را خنثی میکنند و مانع از شروع زنجیره ‌یا باعث شکستن زنجیره تولید رادیکالهای آزاد میشوند (پرسیوال15، 1998). در سالهای اخیر محبوبیت مصرف کیوی در سطح جهانی افزایش یافته است و از نظر تولید جهانی در حال حاضر پس از موز،پرتقال و سیب در رتبه چهارم قرار دارد (تاوارینی16 و همکاران، 2008). ترکیبات تشکیل دهنده میوه کیوی به طور کلی در جدول 2-2 خلاصه شده‌است.
جدول 2-2- ارزش غذایی و ترکیبات تشکیل دهنده میوه کیوی
ترکیبات میوه مقدار
بخش خوراکی
95-90%
انرژی
g 100kcal/66-49
آب
88-80%
خاکستر
74/0-45/0%
پروتئین
2/1-11/0%
چربی
9/0-7/0%
فیبر [سلولز]
3/3-1/1%
کربوهیدرات [نشاسته]
5/17%
درصد مواد جامد محلول
12-8
اسید قابل تیتر
6/1-1
pH
6/3-5/3
ویتامین ث
g100/mg 120-80
ویتامین آ
واحدبینالمللیg100/IU 175
ریبوفلاوین
g100/mg 50/0-01/0
تیامین
g100/mg02/0-014/0
نیاسین
g100/mg 5/0-0
پیرودوکسین
اکتینیدین
g100/mg 15/0
g100/mg2/0
کلسیم
g100/mg 51-16
منیزیم
g100/mg 32-10
نیتروژن
g100/mg 163-83
فسفات
g100/mg 67-22
پتاسیم
g100/mg576-185
آهن
g100/mg 2/1-02/0
سدیم
g100/mg 7/4-8/2
کلرید
g100/mg 65-39
منگنز
g100/mg 3/2-07/0
روی
g100/mg 08/0-032/0
مس
g100/mg 06/0-016/0
گوگرد
g100/mg 16
منبع: وارینگتون و وستون [1990]
2-7- مدیریت تغذیه در باغات کیوی
تغذیه صحیح محصولات باغی نقش مهمی در کاهش ضایعات و بهبود کیفیت و طولانی کردن عمر انباری محصولات برداشت شده دارد (هارگریوس17 و همکاران،2008). نیتروژن بیش از اندازه نه تنها عدم تعادل اسید آمینههای ضروری و بالطبع عدم تعادل پروتئین را در پی خواهد داشت، بلکه مشکلات زیادی چون تجمع نیترات و کاهش میزان ویتامین C را نیز ایجاد میکند (وارینگتون18،2001 ؛ ملکوتی، 1379). جانسون19 و همکاران (1997) در بررسی تاثیر عناصر غذایی روی عمر انباری میوه کیوی اعلام کردند که هر چند غلظت عناصری چون کلسیم و پتاسیم روی قابلیت انبارداری میوه کیوی تاثیر‌می‌گذارد، اما تاثیر عنصر نیتروژن به تنهایی از تمامی عناصر دیگر مهمتر است. به طوری که مصرف زیاد نیتروژن رشد رویشی را افزایش داده و در کیفیت میوه نقش منفی دارد. خاکی که کیوی در آن کاشته می‌شود می‌بایست pH حدود 5/5تا 5/6 داشته باشند و نسبت به آب و هوا نفوذ پذیر باشند تا ریشه‌های گیاه به راحتی در آن نفوذ کنند. بهترین خاک برای کیوی خاک های شنی وهوموس دار است (استریک1،2005).
تغذیه‌ی صحیح محصولات باغی نقش مهمی‌در کاهش ضایعات و بهبود و کیفیت و طولانی کردن عمر انبارداری محصولات برداشت شده‌ دارد (هارگریوس و همکاران2،2008). نیتروژن بیش از حد نه تنها عدم تعادل اسید آمینه های ضروری و بالطبع عدم تعادل پروتئین را در پی خواهد داشت، بلکه مشکلات زیادی چون تجمع نیترات و کاهش میزان ویتامین C را نیز ایجاد می‌کند (وارینگتون2، 2001؛ ملکوتی ، 1379).
جانسون و همکاران (1997) در برسی تأثیر عناصر غذایی روی عمر انباری میوه‌ی کیوی اعلام کردند که هرچه غلظت عناصر چون کلسیم و پتاسیم روی قابلیت انبارداری میوه کیوی تأثیر می‌گذارد، اما تأثیر نیتروژن به تنهایی از تمامی‌عناصر دیگر مهم تر است. به طوری که مصرف زیاد نیتروژن رشد رویشی را افزایش داده و در کیفیت میوه نقش منفی دارد. نیتروژن حاصل از کود شیمیایی با نیتروژن حاصل از کود آلی دارای ماهیت یکسانی در داخل محصولات باغی و زراعی است. این اثرات جانبی کود شیمیایی است که موجب افت کیفی محصول می‌شود (محمودی و همکاران، 1387). ورود کودهای شیمیایی باعث شده‌است که چرخه‌ی عناصر غذایی مختل و تولید کشاورزی کاملا ً وابسته به مصرف کودهای شیمیایی شود. مصرف بیش از اندازه‌ی آن نه تنها کارهای تولید را کاهش می‌دهد، بلکه ورود مواد معدنی و ترکیبات زیان بار مثل نیتروژن به آب های سطحی و زیر زمینی موجب آلودگی منابع آب و خاک می‌شود (ملکوتی، 1379). استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی موجب اختلال در فعالیت های زیستی، بیوشیمیایی خاک شده و خسارت تجمع نمک حاصل از کود‌دهی بیش از حد می‌باشد که البته تحت مدیریت زراعی صحیح چنین وضعی پیش نمی‌آید (فرانسیس3و همکاران ،2004).
استمرار در مصرف نامتعادل کود علاوه بر اینکه تهدیدی جدی برای سلامت خاک می‌باشد، موجب کاهش عملکرد هکتاری و افت کیفیت محصولات سبزی و صیفی شده‌ است. مصرف نیتروژن زیاد در مزارع سبزی، صیفی، علاوه بر افزایش تجمع نیترات (-NO3)، از غلظت ویتامین C تا حد 26 درصد می‌کاهد (ولچ1،2003)، ولی با رعایت اصول مصرف بهینه‌ی‌کودها، به ویژه سولفات پتاسیم، سولفات روی، افزون بر بهبود کیفیت و خوش خوراکی، به غلظت ویتامین C تا حد 20 درصد افزوده می‌گردد (ملکوتی و

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق رایگان دربارهامام صادق
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید