وظایف بازاریابی محصولات کشاورزی

زمانی که محصول تولید می شود و آماده عرضه به بازار جهت مصرف است تا رسیدن آن به دست مصرف کننده نهایی اقداماتی بر روی این محصولات صورت می گیرد. که به آنها خدمات یا وظایف بازاریابی محصولات کشاورزی گفته می شود. این فعالیت ها به شرح زیر می باشند:

2-10-1- جمع آوری محصولات

جمع آوری مازاد محصولات اندک مزارع انفرادی، نخستین مرحله از سلسله عملیات کشاورزی است. تمرکز محصولات در محل های مناسب، آن دسته از خریداران را جلب می کند که وقت انجام خریدهای

کوچک را در مزارع پراکنده ندارند، بعلاوه با این تمرکز می توان از وسایط نقلیه و از تاسیسات مخصوص تبدیل محصولات به طور عمده و مقرون به صرفه استفاده نمود ( 30 ). اطلاع از تقویم زمانی دوره برداشت محصولات در برنامه ریزی عملیات بعد از برداشت و تامین تسهیلات نگهداری و تبدیل، اهمیتی وافر دارد. با این وجود کمتر می توان یک تقویم زمانی ثابت در مورد یک میوه معین ارائه نمود چرا که رسیدن تابعی از رقم، شرایط آب و هوائی (بویژه حرارت) و نیز مدیریت زراعی اعمال شده است و بنابراین معمولا یک دوره زمانی برای برداشت ارائه می شود. در تعیین تاریخ مناسب برداشت معمولا فاکتورهائی نیز از قبیل ظرفیت بازار، وسیله حمل و نقل، قدرت برداشت و نوع مصرف (بازار محلی، کارخانجات تبدیلی، صادرات و یا انبارداری) موردنظر قرار می گیرند (وزارت جهاد کشاورزی،‌ 1374).

2-10-2- انبارداری[1]

ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضای محصولاتی که زمان تولید و مصرف آنها هماهنگ نیست به جز با نگهداری این محصولات در انبار، سردخانه ها و دیگر مکان های نگهداری[2] امکانپذیر نیست. انبار کردن محصولات کشاورزی اغلب به دلایل زیر صورت می گیرد:

الف) تامین نیاز تولید کنندگان محصولات کشاورزی.

ب) ایجاد تعادل در عرضه محصول در زمان تولید، در فصل خاص و مصرف آن در سایر فصول.

ج) ایجاد تعادل میان تولید و تامین نیاز در نقاط و مراکز مختلف.

د) کاهش نوسان های قیمت.

ه) افزایش قیمت و کسب سود بیشتر.

2- 10-3- حمل و نقل [3]

حمل و نقل محصولات کشاورزی نیز در بازاریابی آن نقش مهمی دارد زیرا حمل و نقل این محصولات مطلوبیت مکانی ایجاد کرده و سبب می شود تا بازاریابی آنها باعث گستردگی بازار شود. در واقع ویژگی های این محصولات سبب می شوند تا در حمل و نقل آنان وسایل خاصی به کار گرفته شوند؛ کامیون ها، واگن های خاص و ماشین های سردخانه دار. بنابراین نظام حمل و نقل مناسب نه تنها برای محصولات تولید شده در یک کشور، بلکه در مورد محصولات وارداتی نیز ضروری است.

یکی از ویژگی های حمل و نقل کالاهای کشاورزی، تمرکز یافتن فعالیت های مربوط به حمل محصولات در یک فصل معین است. این امر باعث تقاضای شدید برای وسایل شده و مخارج حمل و نقل افزایش می یابد. لذا سازماندهی مناسب وسایل حمل و نقل در فصل برداشت ضروری بوده و می تواند سبب کاهش هزینه حمل و نقل و در نتیجه هزینه های بازاریابی شود، به همین علت کشاورزان اغلب سعی در فروش محصولات در بازارهای نزدیک به خود کرده و از انتقال آن به بازارهای دورتر خودداری می کنند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   اثر مدیریت دانش بر نوآوری

2-10-4-  تبدیل [4]

فرایند تبدیل به دو علت بر روی محصولات کشاورزی انجام می گیرد:

نخست آن که گروهی از محصولات به سبب متفاوت بودن شکل مورد مصرفشان نیاز به تبدیل دارند، دوم آن که برای نگهداری طولانی مدت و در مواردی محصول مورد نظر را مطابق سلیقه مصرف کننده کردن، برخی محصولات را با اقدام هایی همچون خشک کردن، کنسرو و ترشی انداختن تبدیل می کنند.

2-10-5- در جه بندی[5]

محصولات کشاورزی بر اساس اندازه، شکل، بو، مزه، طعم و یا هر مشخصه آشکار دیگری که بر ارزش بازاری محصول تاثیر می گذارد درجه بندی می شوند. درجه بندی به خریداران اجازه می دهد که بهترین نوع محصول را با توجه به مصرف خود را برگزینند.

2- 10-6- بسته بندی [6]

اگرچه بسته بندی محصولات کشاورزی بیشتر برای سهولت حمل و نقل و جلوگیری از ضایعات انجام می شود، اما در مقیاس جهانی و بازارهای بین المللی بسته بندی هر نوع کالایی از جمله محصولات کشاورزی می تواند روش سودمندی برای تبلیغ و فروش کالا باشد.

2- 10-7- استاندارد کردن محصول

در هر کشور مؤسسه هایی برای استاندارد کردن محصولات وجود دارند که این استاندارد ها بین المللی بوده و سبب می شوند خرید و فروش ها در سطوح بین المللی با سهولت انجام گیرند. استاندارد کردن یعنی یکنواخت کردن بر اساس ویژگی های کمی و کیفی محصول و بسته به نوع محصول متفاوت بوده و بر اساس معیارهای گوناگونی صورت می گیرد.

2-10-8-  اعتبارات

اعتبار نقش مؤثری در گسترش و بهبود نظام بازاریابی دارد زیرا عوامل بازار اعم از تولید کنندگان، واسطه ها عمده فروشان و خرده فروشان برای بهبود وضعیت شغلی خود نیاز به سرمایه و منابع مالی و اعتباری دارند. کشاورزان نیز برای بهبود وضعیت تولید و سایر عوامل برای جمع آوری، انتقال، انبارداری و مکان هایی برای بسته بندی و فروش محصولات به چنین اعتباراتی نیازمنددند. در این میان، کشاورزان مهمترین گروهی هستند که از اعطای اعتبار بهره برده و با تقویت توان مالی، امکان تصمیم گیری برای فروش محصولاتشان فراهم می شود (کاظم نژاد و نجفی، 1383 : 27).

[1] Warehousing

[2]. Maintenance

[3]– Transportation

[4] – Processng

[5] – Sorting

[6] – Packaging