رویکردها و روشهای ارزشیابی عملکرد

برای انجام ارزشیابی صحیح بایستی رویکردها و روشهای ارزشیابی عملکرد را شناسایی کرده و کاربرد هر کدام را در موقعیت‌های معین بدانیم. بطور کلی پنج رویکرد در خصوص ارزشیابی عملکرد معرفی شده است (نو و دیگران، 2008 ص 355 :اسنل و بولندر ، 2007 ص 348) این رویکردها عبارتند از:

1- رویکرد مقایسه‌ای[1]، 2- رویکرد ویژگی‌ها[2]، 3- رویکرد رفتاری[3]، 4- رویکرد نتایج[4] و 5- رویکرد کیفیت[5].

الف) رویکرد مقایسه‌ای:

رویکرد مقایسه‌ای به مدیریت عملکرد، نیازمند اینست که ارزیابی کننده، عملکرد افراد را با دیگران مقایسه کند. این رویکرد معمولاً از ارزیابی جامع یک عملکرد فردی یا ارزشی به منظور رتبه‌بندی افراد در یک گروه کاری استفاده می‌کند. حداقل سه تکنیک در این رویکرد مورد استفاده قرار می‌گیرد که شامل: رتبه‌بندی، توزیع اجباری، و مقایسه زوجی می‌شود.

ب) رویکرد ویژگیهای فردی:

این رویکرد به مدیریت عملکرد، بر گسترش ویژگیهای معینی که برای موفقیت سازمان مطلوب تلقی می‌گردد، تأکید می‌کند. تکنیکهایی که در این رویکرد مورد استفاده قرار می‌گیرند مجموعه‌ای از رفتارها و ویژگیها شامل: ابتکار، رهبری، خصلت رقابتی و ارزشیابی افراد را در بر می‌گیرد.

 

 

ج) رویکرد رفتاری:

این رویکرد تلاش می‌کند رفتارهایی که یک کارمند بایستی انجام دهد تا در کارش مؤثر باشد را تعریف کند. تکنیک‌های متنوعی در این رویکرد تعریف شده است که مستلزم اینست که یک مدیر ارزیابی ‌کند کدام کارمند این رفتارها را از خود بروز می‌دهد. این تکنیک‌ها شامل 5 تکنیک: وقایع حساس، مقیاس‌های درجه‌بندی رفتاری، مقیاس‌های مشاهده رفتاری، اصلاح رفتار سازمانی و مراکز سنجش می‌باشد.

د) رویکرد نتایج:

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تعریف مالیات

این رویکرد بر مدیریت اهداف، نتایج قابل اندازه‌گیری یک شغل و گروه های کاری تمرکز دارد. این رویکرد فرض را بر این می‌گذارد که می‌توان فردیت خود را از فرآیند اندازه‌گیری جدا کرد که در این صورت نتایج بدست آمده نزدیک‌ترین شاخص‌های ویژگیهای فردی به اثربخشی سازمانی است. دو سیستم مدیریت عملکردی که در این رویکرد جای می‌گیرد شامل: مدیریت بر مبنای اهداف و سیستم ارزیابی و اندازه‌گیری بهره‌وری می‌باشد.

هـ) رویکرد کیفیت:

چهار رویکرد پیش گفته رویکردها سنتی به اندازه‌گیری و ارزیابی عملکرد کارکنان تلقی می‌شوند. دو ویژگی اصلی رویکرد کیفیت؛ مشتری‌گرایی و رویکرد پیشگیری از خطا هستند. ارتقاء رضایت مشتریان داخلی و خارجی از اهداف اولیه و اساسی رویکرد کیفیت است.

و) رویکرد خصیصه ای :

این رویکرد برخود متصدی تأکید کرده و موقعیت، رفتارها و نتایج را نادیده می گیرد. زمانی که این رویکرد مدنظر باشد ارزیاب خصیصه های پایدار را ارزیابی می کند. این خصیصه ها شامل توانایی های شناختی (که به آسانی آموزش پذیر نیستند) و یا شخصیت (که تغییر آن بسیار مشکل است) می باشد. برای مثال متشکل از ارزیابی بهره هوشی کارمند باشد.

مشکلات موجود در این رویکرد :

خصیصه ها تحت کنترل کارکنان نیستند و در بیشتر موارد در طول زندگی افراد ثابت و پایدارند. با توجه به اینکه توسعه و ایجاد این خصایص تحت کنترل افراد نیست موجب می شود که کارکنان احساس نمایند سیستم مبتنی بر خصیصه منصفانه نیست و همچنین داشتن یک خصیصه یه خصوص لزوما منجر به داشتن رفتارها و نتایج مطلب نمی شود.

[1].Comparative

 

[2].Attribute

 

[3].Behavioral

 

[4].Result

 

[5].Quality