تفاوت بازاریابی تجاری و بازاریابی اجتماعی

فیلیپ کاتلر در سال 1971 با انتشار مقاله خود در مجله بازاریابی، با پیشنهاد واژه بازاریابی اجتماعی این تعریف را برای آن ارائه کرد: “بازاریابی اجتماعی طراحی، مداخله و کنترل برنامه‌هایی است که در جستجوی افزایش قابلیت پذیرش نسبت به یک ایده یا عمل اجتماعی در یک گروه مخاطب هستند. ” ( Chapman D, Rudd R. 1993)

بازاریابی تجاری و اجتماعی در اصول و فنون مشابه ولی در هدف متفاوت هستند. لذا لازم است قبل از پرداختن به اصول دیدگاه بازاریابی اجتماعی به تعدادی از تفاوت‌های این دو اشاره کنیم.

  • برای بازاریابی تجاری به دست آوردن پول و دستیابی به فروش بیشتر اهمیت دارد، در حالی که هدف بازاریابی اجتماعی انجام کارهای خوب و یا ترویج یک ایده اجتماعی مفید است.
  • بازاریابی تجاری از طرف سرمایه‌گذاران خصوصی پشتیبانی می‌شود ولی برنامه‌های بازاریابی اجتماعی با حمایت مالی دولت، بنیادها و موسسات عام‌المنفعه اجرا می‌شوند.
  • مسئولیت برنامه‌ها در بازاریابی تجاری با بخش خصوصی است ولی در بازاریابی اجتماعی این مسئولیت با بخش عمومی است.
  • در بازاریابی تجاری عملکردها بر اساس سود حاصله و سهم بازار سنجیده می‌شود ولی سنجش عملکرد در بازاریابی اجتماعی سخت است.
  • در بازاریابی تجاری اهداف رفتاری کوتاه‌مدت مدنظر است ولی در بازاریابی اجتماعی اهداف رفتاری بلندمدت.
  • در بازاریابی تجاری به طور مشخص محصول و خدماتی تولید می‌شود که بحث برانگیز نباشند ولی رفتارهای گروه هدف در بازاریابی اجتماعی اغلب محل مناقشه است.
  • در بازاریابی تجاری معمولا مخاطبین در دسترس مدنظر قرار می‌گیرند ولی در بازاریابی تجاری گروه های مخاطب پرخطر مورد توجه هستند.
  • بازاریابی تجاری با مدیران خطر پذیر سروکار دارد ولی مدیران بازاریابی اجتماعی از خطرات دوری می‌کنند.
  • تصمیم‌گیری در بازاریابی تجاری سلسله مراتبی است و در بازاریابی اجتماعی مشارکتی.
  • در بازاریابی تجاری روابط براساس رقابت است ولی در بازاریابی اجتماعی این روابط بر اساس اعتماد شکل گرفته است.
  • در بازاریابی تجاری، گروه مخاطب به استفاده از کالایی خاص ترغیب و برای خرید آن متقاعد می‌شوند، در حالی که بازاریابی اجتماعی سعی دارد تا از طرق مختلف آنان را برای در پیش گرفتن رفتاری که برای آنها مفید است برانگیزاند.
  • از آنجا که کالاهای تجاری چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند، آگاه شدن مردم باعث می‌شود که خریداران یک نوع کالای خاص را به دیگری ترجیح ندهند ولی در بازاریابی اجتماعی اگر مردم درباره فواید محصول یا خدمت مورد نظر آگاه شوند، ترجیح خواهند دادکه از آن استفاده نمایند.
  • در بازاریابی تجاری نفع تولید کنندگان بیشتر از مصرف کنندگان مدنظر است ولی در بازاریابی اجتماعی تولید کنندگان کالا یا خدمت صادقانه در فکر منفعت مردم هستند تا وضعیت جامعه بهبود یابد.
  • بازاریابی تجاری که هدفش کسب سود سرشار است حاضر است پول زیادی را صرف تبلیغ کالای تولیدی خود کند در حالی که منابع در اختیار بازاریابی اجتماعی محدود است.
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مفهوم ارزیابی عملکرد و مدل ها