و در مسح دو پا احتیاط مستحب آن است که مسح پای راست را با دست راست بر مسح پای چپ با دست چپ مقدم بدارد.
آیت الله گلپایگانی، اراکی:
باید پای چپ را پیش از پای راست مسح نکند …
آیت الله خوئی، وحید:
بنا بر احتیاط واجب پای چپ را بعد از پای راست مسح کند …
آیت الله مکارم:
بنا بر احتیاط پای چپ را پیش از پای راست مسح نکند.
شرط دهم: موالات؛ آنکه کارهای وضو را پشت سر هم انجام دهد.
آیت الله مکارم:
اینکه کارهای وضو را چنان بجا آورد که بگویند پشت سر هم انجام می دهد و اگر چنین کند وضوی او صحیح است، هر چند بر اثر گرمی هوا و وزش باد اعضای سابق خشک شده باشد، مثلا موقعیکه می خواهد دست راست را بشوید صورت او خشک شود، ولی اگر طوری انجام دهد که پشت سر هم نباشد وضوی او باطل است، هر چند بر اثر سردی هوا اعضای قبل خشک نشده باشد.
آیت الله گلپایگانی، صافی:
و اگر فقط رطوبت یکی از جاهایی که جلوتر شسته یا مسح کرده خشک شده باشد، مثلا موقعیکه می خواهد دست چپ را بشوید رطوبت دست راست یا رطوبت صورت خشک شده باشد، احتیاط واجب(صافی؛ احتیاط مستحب) آن است که به این وضوء اکتفا نکند.
آیت الله اراکی، فاضل:
احتیاط واجب آن است (فاضل: بهتر آن است) که دوباره وضو بگیرد.
آیت الله بهجت:
احتیاط واجب آن است که وضو را باطل کند و از سر بگیرد.
شرط یازدهم: مباشرت
آن که شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها را خود انسان انجام دهد و اگر دیگری او را وضو دهد یا در رساندن آب به صورت و دستها و مسح سر و پاها به او کمک نماید، وضو باطل است.
آیت الله زنجانی:
و کمک کردن در مقدمات وضو مکروه است، بنابراین اگر کسی آب در کف دست انسان بریزد و انسان با آن آب وضو بگیرد وضو باطل نیست.
آیت الله بهجت:
و منظور، کمک در اصل شستن و مسح کردن است، ولی اگر در مقدمات اینها کمک بگیرد مثل اینکه دیگری آب را به صورت او بریزد ولی شخص، خودش صورت را بشوید مانعی ندارد.
آیت الله مکارم:
… ولی کمک در مقدمات وضو اشکال ندارد.
آیت الله بهجت: مسأله 290؛
کسی که نمی تواند وضو بگیرد باید نایب بگیرد که او را وضو دهد، و چنانچه مزد هم بخواهد، در صورتی که بتواند باید بدهد، ولی باید خود او نیت وضو کند و با دست خود مسح نماید؛ و اگر نمی تواند، باید نایبش دست او را بگیرد و به جای او مسح بکشد و اگر این هم ممکن نیست باید از دست او رطوبت بگیرند و با آن رطوبت، سر و پای او را مسح کنند و احوط این است که تیمم هم بنماید، اگر در تیمم کردن محذوری نبوده یا محذور کمتری باشد.
شرط دوازدهم: استعمال آب ضرر نداشته باشد.
کسی که می ترسد که اگر وضو بگیرد، مریض شود یا اگر آب را به مصرف وضو برساند تشنه بماند نباید وضو بگیرد. ولی اگر نداند که آب برای او ضرر دارد و وضو بگیرد و بعد بفهمد که ضرر داشته، وضویش صحیح است، اگر چه احتیاط مستحب آن است که با آن وضو نماز نخواند و تیمم کند و چنانچه با آن وضو نماز خوانده دوباره آن را اعاده نماید.
آیت الله سیتانی:
وظیفه ندارد که وضو بگیرد …
آیت الله فاضل:
چنانچه وضو بگیرد، وضویش بنا بر احتیاط واجب باطل است …
آیت الله نوری:
احتیاط واجب آن است که تیمم کند و با آن وضو نماز نخواند و اگر با آن وضو نمازی بجا آورده، دوباره آن را انجام دهد.
آیت الله مکارم:
اگر خوف ضرر دارد، یا می ترسد اگر آب را به مصرف وضو برساند تشنه بماند، باید تیمم کند. هرگاه وضو بگیرد بعد بفهمد آب برای او ضرر داشته، وضوی او صحیح است.
آیت الله بهجت:
و ترس از استعمال آب نداشته باشد و وضو بگیرد، اگر چه بعد بفهمد ضرر داشته وضوی او صحیح است. و اگر ترس ضرر را داشت ولی به امید ضرر نداشتن، وضو گرفت و بعد فهمید ضرر نداشته، وضویش صحیح است.
شرط سیزدهم: در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب نباشد.
آیت الله زنجانی:
این امر، گاه شرطی در صحت وضو نیست، بلکه وظیفه وضوی جبیره است.
آیت الله بهجت:
… وگرنه وظیفه او وضوی جبیره ای یا تیمم خواهد بود.
مسأله 302:
اگر بعد از وضو چیزی که مانع از رسیدن آب است در اعضای وضو ببیند و نداند موقع وضو بوده یا بعد پیدا شده، وضوی او صحیح است، ولی اگر بداند که در وقت وضو ملتفت آن مانع نبوده، احتیاط واجب آن است که دوباره وضو بگیرد.
مسأله 303:
اگر بعد از وضو شک کند چیزی که مانع رسیدن آب است در اعضای وضو بوده یا نه، وضو صحیح است.
جدول شرایط وضو به صورت خلاصه؛
با شرایطی که خواهد آمد وضو صحیح است و با از بین رفتن هر یک از آنها وضو باطل است.
1 مُوالات، یعنی پشت سر هم انجام دادن و فاصله نینداختن بین اعضای وضو.
2 امام خمینی(ره)، تحریر الوسیله، ج1، فصل فی غایات الوضو، ص31
4-1- 2برای چه کارهایی باید وضو گرفت
1 امام خمینی(ره)، تحریر الوسیله، ج1، فصل فی غایات الوضو، ص31
2 امام خمینی(ره)، توضیح المسایل، م322
4-1- 3 مبطلات وضو
بول و غایط و باد و خواب که غالب شود بر چشم و گوش و هرچه هوش را زائل کند و استحاضه قلیله مبطلات وضو هستند107.
1- خارج شدن ادرار یا مدفوع.
2- خارج شدن باد معده و روده از مخرج غایط.
3- خواب، چنان که گوش نشنود و چشم نبیند.
4- چیزهایی که عقل را از بین می برد، مانند دیوانگی، مستی، بیهوشی.
5- استحاضه
6- آن چه سبب غسل شود؛ مانند جنابت و مسّ میّت108.
4-1- 4شکیات وضو
1- کسی که شک دارد وضو گرفته یا نه، باید وضو بگیرد109.
2- کسی که شک دارد وضویش باطل شده یا نه، بنا می گذارد که وضویش باقی است110.
3- کسی که در بین نماز شک کند وضو گرفته یا نه، نمازش باطل است111.
4- اگر پس از نماز شک کند نمازی که خوانده با وضو بوده یا نه، نماز خوانده شده صحیح است، ولی برای نمازهای بعد باید وضو بگیرد112.
5- اگر پس از وضو شک کند چیزی که مانع رسیدن آب است بر اعضای وضو بوده یا نه، به شک اعتنا نکند، وضو صحیح است113.
6- اگر می داند چیزی بر اعضای وضو چسبیده ولی شک دارد که از رسیدن آب جلوگیری می کند یا نه، باید آن را برطرف کند یا آب را زیر آن برساند114.
7- اگر پس از وضو چیزی که مانع رسیدن آب است در اعضای وضو ببیند و نداند هنگام وضو بوده یا بعد پیدا شده، وضوی او صحیح است، ولی اگر بداند که در وقت وضو گرفتن متوجه آن مانع نبوده، احتیاط واجب است که دوباره وضو بگیرد115.
8- کسی که در کارهای وضو و شرایط آن، چون پاک بودن آب و وجود داشتن مانعی بر اعضا، بسیار شک می کند، باید به شک خود اعتنا نکند116.
4-1-5 مکروهات وضو
1- کمک گرفتن از دیگران در مقدمات قریبه وضو؛ مثل اینکه دیگری آب در دست او بریزد ولی خودش به صورت بزند و اعضاء را بشوید.
2- وضو گرفتن در محل استنجاء، مثلا در توالت.
3- وضو گرفتن از ظرفی که طلاکوب یا نقره کوب است یا نقش صورت بر آن است.
4- وضو گرفتن با این آبها:
* آبی که در آفتاب گرم شد.
* آبی که در غسل واجب به کار رفته.
* آب متعفّن (ولی اگر مضاف باشد وضو باطل است و اگر ضرر داشته باشد، جایز نیست)
* آب نیم خورده حیوان حرام گوشت117 .
4- 2آداب وضو
4-2-1آداب وضو گرفتن از زبان امیر المؤمنین (ع)
یکبار امیر المؤمنین(ع) به پسر بزرگوارش محمد حنفیّه فرمودند: محمد برای من آبی بیاور که وضویی بسازم. محمد آبی به خدمت حضرت آورد. حضرت فرمودند: (بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ الْحَمْدُللهِ الَّذی جَعَلَ الْماءَ طَهُوراً وَ لَمْ یَجْعَلْهُ نَجِساً)حضرت با نام خدا و با استعانت از خدا شروع کردند، چون همان طور که می دانید، با نام خدا است که کارها به نتیجه می رسد و کاری که بدون نام خدا شروع شود، اَبتر و بی نتیجه است118.
فرمودند: به نام خدا و با مدد پروردگار، وبعد، حمد خدا را به جا آوردند و فرمودند خدا را سپاس، خدایی که آب را پاک و مایه ی پاکی قرار داد و آن را نجس و مایه ی پلیدی قرار نداد.
مستحب است شخص وقتی برای وضو دستش را زیر آب می برد، که بنا به روایت معراجیّه، سنّت است هنگام وضو گرفتن، انسان اول دست راست را زیر آب ببرد، هنگام شستن دستها به خداوند عرضه بدارد:
(اَللّهُمَّ اجْعَلنی مِنَ التَّوّابینَ و اجْعَلْنی مِنَ المُتَطَهِّرین): خدایا مرا از کسانی قرار ده که بسیار توبه می کنند و از کسانی قرار ده که در مسیر طهارت و پاکی بسیار تلاش می کنند119.
سپس با آب مضمضه کردند، که مستحب است سه بار مضمضه شود. یعنی شخص سه بار آب را وارد دهان کند و دهان را بشوید و خالی کند.
هنگام این کار به خدای متعال عرضه داشتند: اَللّهُمَّ لَقِّنی حُجَّتی یَوْمَ اَلْقاکَ وَ اَطْلِقْ لِسانی بِذِکْرِکَ وَ شُکْرِکَ120، یعنی خدایا حجت و دلیل مرا برای دفاع از خودم، در روزی که به ملاقات تو می آیم و در پیشگاه تو حاضر می شوم، به من تلقین کن. روزی که باید راجع به عمری که صرف نموده و کارهایی که کرده ام، توضیح دهم، خودت به من تلقین کن و بیاموز که چگونه در دادگاه الهی از خود دفاع کنم و زبانم را در ذکر و یاد تو و در شکر و سپاس تو، باز و گشاده و روان کن.
بعد حضرت استنشاق کردند. یعنی مقداری آب داخل بینی نمودند و بینی را شستشو دادند. پسندیده تر است این کار هم سه بار انجام شود. وقتی حضرت این کار را انجام می دادند، به خدا عرضه داشتند: اَللّهُمَّ لا تُحَرِّمْ عَلَیُّ ریحَ الْجَنَّهِ، خدایا نسیم بهشت را بر من حرام نکن.
وَاجْعَلْنی مِمَّنْ یَشُمُّ ریحَها وَ رَوْحَها وَ طیبَها121 مرا از کسانی قرار بده که نسیم و عطر بهشت را استشمام می کنند و می بویند.
سپس حضرت با دست راست خود کفی از آب گرفتند و درحالیکه آب به صورت می ریختند، به خدا عرضه داشتند: (اَللّهُمَّ بَیِّضْ وَجهی یَوْمَ تَسْوَدُّ فیهِ الْوُجُوهُ وَ لا تُسَوِّدْ وَجْهی یَوْمَ تَبْیَضُّ فیهِ الْوُجُوهُ122) خدایا در روزی که افراد روسیاه می شوند، مرا رو سپید کن و در روزی که افراد روسپید می شوند، مرا از روسیاهان قرار نده. من فردای قیامت رو سیاه نباشم. مرا روسپید قرار ده.
بعد با دست چپ کفی از آب گرفتند و درحالیکه به شستشو دادن دست راست پرداختند، به خدای متعال عرضه داشتند (اَللّهُمَّ اَعْطِنی کِتابی بِیَمینی) خدایا نامه ی عمل مرا به دست راستم بده123.
(وَ الْخُلْدَ فِی الْجَنانِ بِیَساری) و جواز اقامت جاودان در بهشت را به دست چپ من بسپار.
(وَ حاسِبْنی حِساباً یَسیراً124) و در حسابرسی و رسیدگی به حساب من نیز آسان بگیر.
بعد حضرت با دست راست، کفّی از آب گرفتند و درحالیکه دست چپ را می شستند، به خدا عرضه داشتند، (اَللّهُمَّ لا تَعْطِنی کِتابی بِیَساری) خدایا فردای قیامت نامه ی عمل مرا به دست چپم نده125
چون کسانی که نامه ی عملشان به دست چپشان داده خواهد شد، بسیار نگون بخت اند126
(در برخی نقل ها در ادامه آمده است: (وَ لا مِنْ وَراءِ ظَهْرِی) و از کسانی نباشم که تو آنقدر به آنها بی اعتنایی که از پشت سَر نامه ی عمل آنها را به دستشان می دهی و حاضر نیستی روی آنها را ببینی127. )
(وَ لا تَجْعَلْها مَغْلُولَهًً اِلی عُنُقِی) خدایا نامه ی خرابکارها و گناهکاریها و آلودگیهای من را به گردنم نیاویز128.
(وَ اَعُوذُبِکَ مِنْ مُقَطَّعاتِ النِّیرانِ) و خدایا به تو پناه می برم از جامه های بریده شده از (پاره های) آتش دوزخ129 .
بعد از اینکه حضرت دو دست را شستند، با اضافه ی آبی که از شستن دست چپ در دست راستشان باقی مانده بود، به مسح کردن سر پرداختند و به خدا عرضه داشتند (اَللّهُمَّ غَشِّنی بِرَحْمَتِکَ وَ بَرَکاتِکَ وَ عَفْوِکَ) یعنی خدایا من را با رحمت و برکات و عفو و گذشت خودت بپوشان130.
سپس حضرت با اضافه ی آبی که بر دستانشان بود، ابتدا با دست راست پای راست و بعد با دست چپ، پای چپ را مسح کردند و در حال مسح این دعا را خواندند (اَللّهُمَّ ثَبِّتْنی عَلَی

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق رایگان دربارهتیمم، وضوی، امامیه
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید