سنجش تعادل Berg)، تحرک (آزمون Timed Up and Go)، ترس از زمین خوردن (پرسشنامه FES-I) و افسردگی (GDS-15) پرداختیم.
ارزیابی عملکرد شناختی:
در ابتدا از افراد مورد آزمون خواسته می شد که در حالی که روی صندلی نشسته است، تکالیف شناختی زیر را به انجام برساند:
شمارش معکوس از یک عدد سه رقمی تصادفی
تفریق های سه تایی از یک عدد سه رقمی تصادفی
برای هر کدام از این آزمونها، دفعات وقفه ها، کلمات یا محاسبات غلط و صحیح ثبت می شد. در ضمن کلیه آزمونهای گفتاری با یک ضبط صوت، ضبط می شدند.
ارزیابی راه رفتن و تکالیف همراه
پس از تنظیم دستگاه تردمیل و کالیبراسیون دوربینها، مارکرها را بر روی بدن فرد مشارکت کننده متصل می شدهد. محل اتصال مارکرها در هر سمت بدن عبارت بودند از:
پا: پاشنه، قاعده متاتارس پنجم/ ساق: سرفیبولا، قوزک خارجی/ ران: تروکانتر بزرگ، اپی کندیل خارجی/ لگن: خار های خاصره خلفی فوقانی

تصویر ‏3-2 محل قرارگیری مارکرها
پس از آن، فرد آزمون شونده جلیقه ی مخصوص مهار کننده ای را که بندهای آن به سقف آزمایشگاه قلاب می شدند، می پوشید تا از خطر از دست دادن تعادل و افتادن در موقع راه رفتن جلوگیری شود.
تعیین سرعت راه رفتن بر روی تردمیل
به منظور تعیین سرعت راه رفتن دلخواه هر فرد، پس از قرار گرفتن فرد بر روی تردمیل و اتصال مهار کننده، سرعت راه رفتن را از یک سرعت ابتدائی کم شروع کرده و به اندازه ی 1/0 کیلومتر در ساعت افزایش می دادیم. این افزایش ها آنقدر ادامه می یافت تا فرد اعلام می کرد که به سرعتی رسیده است که در آن راه رفتن راحتی را انجام می دهد(نه سبک و نه سنگین). پس از این، مجددا سرعت را به اندازه 5/0 کیلومتر در ساعت افزایش و کاهش می دادیم تا سرعت دلخواه فرد ، مجددا تایید شود(74). سپس سرعت تند (110 تا 120% سرعت دلخواه) و سرعت کند (70 تا 80% سرعت دلخواه) برای هر فرد تعیین می گردید(94).
انجام آزمونها به این صورت انجام خواهد شد:
راه رفتن با سرعت کند، دلخواه و تند.
راه رفتن با هر یک از سرعت های کند، دلخواه و تند هم زمان با انجام تکلیف شمارش معکوس
راه رفتن با هر یک از سرعت های کند، دلخواه و تند هم زمان با انجام تکلیف تفریق های سه تایی
کلیه ی آزمون ها به ترتیب تصادفی انجام شده و آزمون های گفتاری به وسیله ی سیستم صوتی ضبط می گردید. مدت انجام هر آزمون 90 ثانیه بود و زمان لازم برای استراحت بین آزمون ها به افراد داده می شد. بدین ترتیب هر جلسه ی جمع آوری اطلاعات (با احتساب شرح آزمون ها برای افراد، اتصال مارکر ها، اخذ آزمون ها و زمان های استراحت) حدوداً یک و نیم تا دو ساعت طول می کشید.

تصویر 3-3 فرد مورد آزمون حین انجام تکلیف راه رفتن

تصویر 3-4 داده های خام سیستم تحلیل حرکت Qualisys
3-7 روش تحلیل داده های راه رفتن:
پارامترهای مورد مطالعه در تحلیل CRP به شرح زیر می باشند:
نقشه ی فاز: در واقع می توان رفتار یک سامانه ی پویا را به عنوان معادله ی دیفرانسیلی دانست که در آن، وضعیت های در حال تغییر سامانه، تابعی از یک بردار حالت هستند. هر چند معادله ی دیفرانسیل این سیستم معمولاً نا شناخته است، اما رسم وضعیت لحظه ای سامانه در مقابل نرخ تغییراتش می تواند به ما در شناخت رفتار آن سامانه ی پویا کمک کند. این ترسیم، “نقشه ی فاز” یا “صفحه ی فاز” نامیده می شود که عبارت است از رسم وضعیت زاویه ای سگمان (محور افقی)ر در مقابل سرعت زاویه ای سگمان (محور عمودی) حین راه رفتن (شکل 1). نقشه ی فاز که نشان دهنده ی “الگوی هم آهنگی بین مفصلی” است تصویری کمّی از سازمان دهی سامانه ی عصبی-عضلانی حین راه رفتن ارائه می دهد. تغییراتی که در شکل نقشه ی فاز ایجاد می شود بینشی بنیادین به درون ساز و کارهای کنترل کننده ی راه رفتن به ما خواهد داد.

تصویر ‏3-5 نقشه ی فاز
نقاطی از تراژکتوری که از محور افقی می گذرند (zero cross ها)، با گذارها یی که در الگوی حرکتی سگمان حین سیکل راه رفتن رخ می دهند مرتبط هستند. همچنین cup های مسیر تراژکتوری نشان دهنده ی انقطاع ناگهانی الگوی حرکت می باشند.
هر چه تعداد zero cross ها و cup ها در مسیر تراژکتوری یک سیکل راه رفتن بیشتر باشد می توان گفت که تغییرات بیشتری در دینامیک سگمان رخ داده است.
زاویه ی فاز: زاویه ی فاز در مسیر نقشه ی فاز، با کمّی کردن رفتار سگمان ها، محل قرارگیری تراژکتوری در نقشه ی فاز را در گذر زمان را مشخص می نماید. برای محاسبه ی این زاویه که لازمه ی محاسبات بعدی برای محاسبه ی فاز نسبی می باشد، تراژکتوری های نقشه ی فاز از مختصات کارتزین (x,y) به مختصات قطبی (91) (با شعاع r و زاویه ی فاز ?) تبدیل می شوند. زاویه ای که بین شعاع و محور افقی تشکیل می شود (شکل2)، زاویه ی فاز تراژکتوری خواهد بود:
? = []
y = سرعت زاویه ای، x = وضعیت زاویه ای، i = نقطه ی تراژکتوری

تصویر ‏3-6 زاویه فاز
زاویه های مثبت و منفی، به ترتیب، در ربع های اول و چهارم تراژکتوری محاسبه می گردند.

فاز نسبی: فاز نسبی مقیاسی برای تعامل و هم آهنگی دو سگمان حین سیکل راه رفتن می باشد. برای محاسبه ی فاز نسبی برای داده های هر نقطه ی i اُم سیکل راه رفتنی که بر اساس زمان نرمالیزه شده باشد، زاویه ی فاز سگمان پروگزیمال را از زاویه ی فاز سگمان دیستال کم می کنیم.
?_(نسبی فاز) = ?_(دیستال سگمان) – ?_(پروگزیمال سگمان)
= زاویه ی فاز نسبی بین سگمان های دیستال و پروگزیمال?_(نسبی فاز) = زاویه ی فاز سگمان دیستال?_(دیستال سگمان)
= زاویه ی فاز سگمان پروگزیمال?_(
پروگزیمال سگمان)
ویژگی منحصر به فرد مقیاس فاز نسبی این است که چهار متغیر ( جابجایی زاویه ای سگمان های پروگزیمال و دیستال، و سرعت های زاویه ای آن ها) را در قالب یک مقدار، فشرده می نماید.
مقادیر فاز نسبی که صفر هستند، نشان می دهند که دو سگمان نوسان کننده “هم فاز”20 هستند، حال آن که مقادیری که به 180 درجه نزدیک می شوند، “غیر هم فاز”21 محسوب می شوند.
مقادیر فاز نسبی مثبت بیانگر جلوتر بودن سگمان دیستال نسبت به پروگزیمال در فضای فاز هستند در حالی که مقادیر فاز نسبی منفی نشان می دهند که در فضای فاز، سگمان پروگزیمال جلوتر قرار دارد.
شیب منحنی فاز نشان می دهد که کدام سگمان حین سیکل راه رفتن، سریع تر حرکت می کند، به این ترتیب که شیب مثبت حاکی از حرکت سریع تر سگمان دیستال و شیب منفی بیانگر حرکت سریع تر سگمان پروگزیمال در فضای فاز می باشد.
کمینه ها و بیشینه های منحنی فاز نسبی نشان دهنده ی واژگونی های دینامیک هم آهنگی را نشان می دهند و از این طریق نگرشی به تغییرات در هم آهنگی بین دو سگمان به ما می دهند. تغییرات در زمان بندی این واژگونی ها و دفعات تکرار واژگونی ها به درک بیشتر الگوهای هم آهنگی راه رفتن طبیعی و غیر طبیعی کمک می کنند.
میانگین مطلق فاز نسبی: برای کمّیت بخشیدن به اینکه آیا الگوی حرکت سگمان ها حین سیکل راه رفتن، هم فاز یا غیر هم فاز است و همچنین به منظور آزمون آماری اختلاف ها بین منحنی های فاز نسبی، می توان از میانگین مطلق فاز نسبی (MARP) استفاده کرد.
MARP از طریق میانگین گرفتن از مقادیر مطلق نقاط روی منحنی mean ensemble (شکل 3) محاسبه می گردد:
MARP =
MARP = میانگین مطلق فاز نسبی
N= تعداد نقاط روی منحنی mean ensemble فاز نسبی
= رابطه ی فاز نسبی بین دو سگمان|?_(نسبی فاز ) |

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق دربارهمعیار، میانگین، خطای، Walking;

تصویر ‏3-7 – منحنی mean ensemble فاز نسبی
هر چه MARP کوچکتر باشد، سگمان های نوسان کننده بیشتر درفاز هستند و بالعکس هر چه MARP بزرگتر باشد سگمان ها بیشتر غیر هم فاز می باشند.
فاز انحراف: می توان با استفاده از فاز انحرافِ فاز نسبی برای دو سگمان تعامل کننده، مقیاسی برای تغییر پذیری و پایداری سازماندهی سامانه ی عصبی-عضلانی را تعیین نمود.
فاز انحراف از طریق میانگین گرفتن از انحرافات استاندارد نقاط منحنی mean ensemble محاسبه می شود:
DP =
DP = فاز انحراف
N= تعداد نقاط روی منحنی mean ensemble فاز نسبی
?SD?_i = انحراف استاندارد mean ensemble در نقطه ی i
مقادیر کم فاز انحراف نشان می دهند که سازماندهی سامانه ی عصبی-عضلانی از تغییرپذیری کمتری برخوردار بوده و پایدارتر می باشد. بالعکس مقادیر زیاد فاز انحراف حاکی از تغییرپذیری بیشتر و پایداری کمتر این سامانه خواهد بود (54).

? تعداد سیکل های راه رفتن لازم برای تحلیل CRP در این مطالعه 15 سیکل پیوسته راه رفتن بود.
? کلیه این محاسبات از طریق برنامه ای که در محیط MatLab نوشته شده بود صورت گرفت.

3-8 روش های آماری تجزیه تحلیل داده ها:
1- آمار توصیفی شامل محاسبه شاخص های تمایل مرکزی (میانگین و میانه) و پراکندگی (انحراف معیار، واریانس و دامنه) برای متغیر های کمی انجام گرفت.
2- بررسی انطباق توزیع فراوانی متغیر های کمی با توزیع نظری نرمال از طریق آزمون آماری K-S (Kolmogrov-Smirnove) و محاسبه skewness و Kurtosis انجام پذیرفت.
3- بررسی تاثیر اصلی و متقابل گروه، بار شناختی و سرعت راه رفتن بر متغیر های وابسته توسط آزمون آماری تحلیل واریانس دو و سه طرفه (Two-way and Three-Way ANOVA) انجام گرفت و در صورت حصول معنی داری آزمون ANOVA در مرحله ی بعدی از آزمون مقایسه میانگین ها (Bonferroni post hoc) استفاده می گردید.
جهت بررسی همبستگی ها بین نتایج آزمون های FES-S, BBS, TUG, GDS-15 با پارامترهای هم آهنگی بین سگمانی، از آزمون تحلیل همبستگی و محاسبه ی ضریب اسپیرمن استفاده شد.

3-9 ملاحظات اخلاقی:
– از تمامی داوطلبین موافقت آگاهانه (Informed Consent) گرفته شد( ضمیمه شماره ی1).
– با توجه به نوع آزمون انتخاب شده و مراقبتهایی که به هنگام انجام آنها توسط آزمونگر به عمل آمد، خطر آسیب به حداقل رسید.
– اطلاعات جمع آوری شده از آزمودنی ها محافظت شده و اصل راز داری (Confidentiality) رعایت می شد.
– آزمودنی ها می توانستند در هر مرحله از تحقیق و به هر علتی و یا حتی بدون هیچ گونه علت مشخصی از ادامه همکاری در این تحقیق منصرف شوند.
– در صورت نیاز، برای انجام خدمات توانبخشی به آزمودنی ها پیگیری لازم انجام می شد.

ردیف
نام متغیر
نوع
مقیاس
روش سنجش
ابزار سنجش
واحد سنجش/ حالات ممکن
1
سن
زمینه ای
نسبتی
گزارش شخصی
پرسشنامه
سال
2
جنس
زمینه ای
اسمی
گزارش شخصی
پرسشنامه
مرد / زن
3
قد
زمینه ای
نسبتی
معاینه بالینی
متر نواری
سانتی متر
4
وزن
زمینه ای
نسبتی
معاینه بالینی
ترازو
کیلو گرم
5
دفعات زمین خوردن
زمینه ای
نسبتی
گزارش شخصی
پرسشنامه
عدد
6
تعداد داروهای مصرفی
زمینه ای
رتبه ای
گزارش شخصی
پرسشنامه
عدد
7
گروه
مستقل
نسبتی
گزارش شخصی
—–
جوان/ سالمند با سابقه زمین خوردن/ سالمند بدون سابقه زمین خوردن
8
سرعت راه رفتن
مستقل
نسبتی
نرم افزار
کرونومتر
کند/دلخواه/تند
9
تکلیف شناختی
مستقل
اسمی
آزمون بالینی
—–
هیچ/ساده/پیچیده
10
نمره ی مقیاس FES-I
مستقل
فاصله ای
گزار
ش شخصی
پرسشنامهFES-I
نمره
11
نمره ی مقیاس BBS
مستقل
فاصله ای
گزارش شخصی
پرسشنامهBBS
نمره
12
نمره ی مقیاس TUG
مستقل
فاصله ای
آزمون بالینی
کرونومتر
ثانیه
13
نمره ی مقیاس GDS_15
مستقل
فاصله ای
گزارش شخصی
پرسشنامه ی GDS-15
نمره
14
MARP
وابسته
نسبتی
تحلیل فاز نسبی
Motion Analyzer
عدد
15
DP
وابسته
نسبتی
تحلیل فاز نسبی
Motion Analyzer
درجه
16
نمره ی عملکرد شناختی
وابسته
نسبتی
آزمون بالینی
—–
عدد
جدول ‏3-1 جدول متغیرها

شکل ‏3-1 نمودار سیر پیشرفت مراحل اجرای تحقیق

فصل چهارم:
یافته های پژوهش

4 نتنتایج
بطور کلی نتایج این مطالعه برای درک بهتر خوانده از روند تحقیق، به پنج بخش کلی تقسیم می شود:
1. بررسی تکرارپذیری آزمون -باز آزمون در مطالعه متودولوژیک
2. بررسی ویژگیهای توصیفی متغیرهای زمینه ای و روابط بین سگمانی اندام های تحتانی
3. بررسی نتایج حاصل از آنالیز تفاوت ها در DP و MARP روابط بین سگمانی تحت تاثیر سه عامل گروه، بار شناختی و سرعت راه رفتن.
4. بررسی نتایج حاصل از آنالیز تفاوت ها در نمره عملکرد شناختی تحت تاثیر دو عامل گروه و سرعت راه رفتن.
5. بررسی همبستگی ها بین پارامترهای راه رفتن و نمرات پرسشنامه ها و آزمون های عملکردی
در هر یک از این بخش ها سعی شده است بخشی از یافته ها که می توانند در آزمون فرضیه ها و برآوردن اهداف مطالعه مورد نظر تحقیق کمک کننده باشند، ارائه گردند. در بسیاری از موارد جهت تسهیل بیان یافته ها از جداول یا نمودارها استفاده گردیده است.

4-1 نتایج بررسی تکرار پذیری آزمون-باز آزمون
در بخش مطالعه متودولوژیک، تکرارپذیری آزمون- باز آزمون برای 10 نفر شرکت کننده که فاصله زمانی دو آزمون ایشان بین 7 تا 10 تنظیم شده بود، بررسی گردید. بدین منظور از ضریب ICC در فاصله اطمینان 95 درصد و سطح معنی داری 05/0 استفاده گردید.
برای تفسیر تکرارپذیری، از دامنه ضرایب تکرارپذیری که توسط گروه مونرو مورد استفاده قرار گرفته است، استفاده شد؛ بدین ترتیب که مقادیر ICC بین 26/0 تا 49/0 به عنوان همبستگی کم، 50/0 تا 69/0 به عنوان همبستگی متوسط، 70/0 تا 89/0 به عنوان همبستگی بالا و 90/0 تا00/1 به عنوان همبستگی بسیار بالا در نظر گرفته می شوند(96).
بررسی تکرارپذیری آزمون-بازآزمون برای DP و MARP روابط بین سگمانی ضمن تکالیف راه رفتن در شرایط مختلف نشان داد که تمامی پارامترهای مورد مطالعه از تکرارپذیری قابل قبولی برخوردار بودند. حداکثر ضریب ICC محاسبه شده مربوط به پارامتر CFW_DP_TS_R (DP رابطه بین سگمانی ران-ساق سمت راست در تکلیف “تفریق های سه تایی ضمن راه رفتن تند”) به میزان 99/0 و حداقل آن متعلق به پارامتر CPW_MARP_PT_L (MARP رابطه بین سگمانی لگن-ران سمت چپ در تکلیف “تفریق های سه تایی ضمن راه رفتن با سرعت دلخواه”) به میزان 66/0 بوده است. ضرایب ICC کلیه ی پارامترهای دیگر در محدوده بین این دو عدد قرار داشت. همچنین بررسی تکرارپذیری آزمون-بازآزمون برای نمره عملکرد شناختی نشان دهنده تکرارپذیری بالا برای کلیه این متغیرها بود. مقادیر ضرایب ICC در محدوده 95/0 (متعلق به نمره عملکرد شناختی ساده حین راه رفتن کند) و 72/0 (متعلق به نمره عملکرد شناختی ساده حین راه رفتن با سرعت دلخواه) قرار داشتند.
4-2 بررس


دیدگاهتان را بنویسید